Kurgu, Kostüm, Kıyafet
Game of Thrones Kostümleri
ve Ejderhaların
Annesine Veda

Geçtiğimiz ay, 19 Mayıs’ta, sekiz yıldır hayranlarının hayatının bir parçası olan Game of Thrones sona erdi. Kurgusal evrenlerle derin duygusal ilişkiler kuran biri olarak, bu hikâyeyle ilişkimin burada sona ermeyeceğini biliyorum; içsel pencerelerimden birisi daima Westeros’a açılacak. Tıpkı, J.K. Rowling Twitter’da ne kadar saçmalarsa saçmalasın Harry Potter’la büyüyenlerin bu kurgusal evreni terk etmemesi ya da benim için Ursula Le Guin’in Yerdeniz diyarlarının duygusal evrenimin arka planını oluşturması gibi… Kurgusal evrenler, içlerinde geçirilen zamanla bir noktada yaratıcılarının kastettiğinden büyük bir yer kaplamaya ve kendi içlerinde bir yaşam sürdürmeye başlıyorlar. İşte bu yüzden, benim (de) bir Game of Thrones yazısıyla bu evrene veda etmem kaçınılmazdı, ancak tabii ki bunu kıyafet (kostüm) üzerinden yapacaktım. Bu konuda yazacaklarımın bir kitaba dönüşmesine engel olmak içinse konuya bir sınır çizmem gerekiyordu: Bu yüzden karakterlerden sadece birini seçmeye karar verdim. Ve bu karakterin kim olacağına ilişkin karar —aslında verilmesi gereken bir karar da pek yoktu— çok açıktı: Targaryen Hanesi’nden Daenerys Fırtınadadoğan, Andalların ve İlk İnsanların Kraliçesi, Büyük Çim Denizi’nin Khaleesi’si, Zincirkıran ve Ejderhaların Annesi.

Daenerys Targaryen, GOT / HBO,
kaynak:
Game of Thrones Wiki

Şimdi —dizi hayranlarının bu karar mekanizmasını anlamak için herhangi bir açıklamaya ihtiyacı olacağını sanmasam da— bu seçimin bu kadar bariz görünmesinin sebeplerini açıklayalım. Bu karakter —dizinin sonlarına doğru hikâyede oynadığı rolle büyük yer kaplamasının yanı sıra— izleyicilerin çoğunu isyanlara gark eden ve herkesin bir ağızdan “karakter gelişimi” terimini kullanmaya başlamasına sebep olan ani değişiklikler geçirmesiyle geçtiğimiz sekiz sezon boyunca yaşadıkları üzerine son zamanlarda sık sık düşündüğümüz birisi. Bunun yanı sıra, dizinin kostüm tasarımının karakter gelişimini en büyük özenle takip ettiği kişilerden de birisi (kendisini ne kadar sevsem de, sekiz sezonun büyük çoğunluğunu aynı paçavralar içinde geçiren Arya hakkında yazmaya kalksam, yazıyı birkaç kelime sonra bitirmek zorunda kalabilirdim).

Game of Thrones’un kostüm departmanı, bu karakter gelişimi mevzusunu hayli ciddiye alıyor. Karakterler için başta karar verilen tek bir stile sezonlar boyu statik bir şekilde devam etmektense, kostümler kişilerin hikâyesine, içinde bulunduğu coğrafyaya, ruh hâline göre evrimleşiyor. Hatta dizinin büyük kısmının kostümlerini tasarlayan Michele Clapton’la yapılan röportajlarda, karakterin ruh hâline göre gerçekleşen ve seyircinin anlamasına neredeyse imkân olmayan nüanslardan sık sık bahsediliyor —ki bu da bu görsel hikâye anlatıcılığının ne denli içselleştirildiğinin bir kanıtı.

Fakat şimdi, en başa dönelim. Daenerys Targaryen ile ilk karşılaştığımızda, henüz çok gençtir —dizinin dayandığı A Song of Ice and Fire kitaplarında bu noktada henüz on üç yaşında. Dizide daha büyük olduğu varsayılsa dahi, çok da büyük olamaz. Dany’nin uzun, platin saçları, yumuşak bir şekilde omuzlarına dökülüyor. Üzerindeki tozlu pembe romantik elbise, kendisini görücü usulü bir evliliğe zorlayan ağabeyi tarafından sıyrılıyor; “bırak görsünler” diyor ve üzerine kelimenin tam anlamıyla ‘görücüye’ çıkmak üzere yarı saydam, tülden hâllice bir elbise giydiriliyor. Elbisenin omuzlarını, Daenerys ve ağabeyinin kendilerinden başka üyesi kalmayan ailelerinin sembolü olan ejderhalarla bezeli iki adet broş bir arada tutuyor. Bu kıyafet, Dany’nin özerkliğinin olmadığı ve başkalarının malı olarak görüldüğü bir dinamiğe aleni bir şekilde işaret ediyor.

Daenerys Targaryen, GOT / HBO,
kaynak:
Vox

Gönülsüzce gelin olmuş olsa da Dothraki kabilesinin khal’ı [şefi, kralı] ile evlenen Daenerys Khaleesi unvanını kazanıyor. Kısa sürede yeni evliliğine ve topluluğundaki yerine adapte oluyor ve kıyafetlerindeki ani değişim de bunu yansıtıyor. Üçüncü bölümde Khaleesi’yi Dothrakilerin kıyafetleriyle, deri pantolonlar ve zırhımsı korseler içerisinde görmeye başlıyoruz. Bu ‘sert’ görünüm, aynı zamanda Daenerys’in kişisel olarak güçlenmesinin ve kendine ait bir ses edinmesinin de habercisi.

Daenerys Targaryen, GOT / HBO,
kaynak:
Bustle

İkinci sezonda kocasını ve doğmamış çocuğunu kaybettikten —ve de soyu tükendiği düşünülen ejderha ırkını canlandırdıktan sonra— üç ejderha annesi Khaleesi, birinci sezonda gördüğümüz birbirine zıt iki tarzın harmanlanmış hâliyle çıkıyor karşımıza. Seyahatleriyle, artan gücüyle değişse de bundan sonra Daenerys’in tarzı olarak göreceğimiz şeyin özü bu aslında: İlk karşımıza çıktığında üzerinde olan ve omuzlarından dökülen elbiselere benzer lüks kumaşlardan, ancak çok daha kontrollü bir şekilde üzerine oturan elbiselerle… Çoğunlukla göğüs kafesini çevreleyen, zırha benzeyen güçlü siluette aksesuarların kombinasyonundan oluşuyor çoğu zaman bu elbiseler; metal ve deri aksesuarlar, pelerinler… Ağırlıklı olarak ‘Dothraki pantolonlarını’ geride bırakmış olsa da, bir röportajında Clapton, Daenerys’e elbiselerin altında hep pantolon giydirdiğini ifade ediyor. Bunun gündelik hayattan mı, yoksa daha teorik bir tutumdan mı kaynaklandığını bilmiyorum —zira Daenerys’i canlandıran oyuncu Emilia Clarke, setlerin boğucu sıcağından sık sık şikayet ederken elbiselerin altında sürekli pantolonla dolaşmak istememiş olabilir— ancak Clapton bu fikrini şöyle açıklıyor: Çünkü Daenerys’in aklında, her an her şey ters gidebilir ve her an kaçması gerekebilir ihtimali, “bu kraliçeyi oynayabilirim, ama bunların altında, koşabilirim” hissiyatı var.

Daenerys Targaryen, GOT / HBO,
kaynak:
Bustle

Daenerys’in kıyafetlerinde en çok tekrarlanan renk mavi. Henüz birinci sezonda kostüm ekibi, bu mavinin Dothrakilerin topraklarındaki nadir bir bitkiden elde edildiğine karar vermiş; bu nedenle kullanılmaya başlanan renk, Khaleesi’nin Dothrakilere olan bağını sembolize etmek için sık sık kullanılmış. Mavinin yanı sıra bej, beyaz ve genel olarak uçuk, grimsi tonlar tekrar tekrar kendilerini gösteriyor —ama hayli uzun bir süre Daenerys, Targaryen ailesinin bayraklarında yer alan kırmızı ve füme renklerden uzak duruyor. Ancak belirgin bir şekilde tahta doğru giden yola girdiğinde bu renkleri hafif hafif, sonra daha baskın bir şekilde kullanmaya başladığını görüyoruz. Belki de ailesinin talihsiz mirasını adım adım üstüne almasına bir göz kırpan bir seçimdir bu.

Daenerys Targaryen, GOT / HBO,
kaynak:
Bustle

Daenerys’in kıyafetinde, Targaryen mirasına verilen daha belirgin ve etkileyici bir referans ise, aksesuarlarında yer alan ejderhalar. Önce minik birer detay olarak başlayan bu ejderha sembolizmi, ejderhalar bir masaldan gerçeğe dönüştüğünde daha belirginleşiyor, Dany’nin ‘çocukları’ büyüdükçe daha da büyüyerek, göz kamaştırıcı bir görkeme erişiyor. Ejderha ilk bölümde iki omzunda birer broş ve sonra düğününde üst koluna taktığı bir aksesuarken ilerleyen sezonlarda boynunun etrafına konuşlanmış gümüş bir ejderha kolyeye, sonraki sezonlarda ‘savaşçı kraliçe’ rolünü iyice üstlendiğinde ise, omzunda çapraz asılı kalın zincirdeki üç ejderha kafasına dönüşerek karakterin ikonik özelliklerini vurguluyor.

GOT / HBO, kaynaklar: Bustle ve IMDb

Diziyle beraber Daenerys’e veda ederken yedi sezondur tırıs giden dizinin birden şahlanmasıyla, bu noktada hikâyenin merkezinde yer alan karakterin dönüşümü baş döndürücü bir hızla gelip geçiyor. İnandırıcı olmak için ekrandan fazla hızlı akan bu dönüşümler, izleyicilerin çoğunun dizinin son sezonuna dair hezeyanının başlıca sebeplerinden birisi. (Fakat, son sezonla ilgili sorunları görebilsem de dizinin finalini beğenen ekstrem azınlığa dahil olduğumu söylemeden geçersem, kendimi ikiyüzlü hissedeceğim.)

İster diziyi, farazi bir fantastik evrende ve soyut bir geçmişte geçmesine rağmen, günümüz politikasına olan aşırı yakınlığı için seyretmeye başlamış olalım, isterse “ejderhalar varmış” diye gelenlerden olalım, izleyen herkesin ilgi alanına bir hayli giren bir karakterdi Daenerys Targaryen. Benim ise, her baktığı yerde ister istemez giyime dair birtakım analizler yapmaya başlayan bir mesleki deformasyon örneği olarak, kostümlere bunca özen gösteren bu diziye kendimce bir saygı duruşunda bulunup bu yazıyı yazmamam olmazdı.

Eda Çakmak, Game of Thrones, karakter, Kurgu Kostüm Kıyafet