Krzysztof Kieślowski,
The Double Life of Véronique, 1991,
kaynak: SceneByGreen

Wax
The Double Life
of Véronique

Krzysztof Kieślowski’nin The Double Life of Véronique’ini [La double vie de Véronique] bunca gizemli fakat buna karşın ziyadesiyle de izlenebilir kılan şey nedir? Karakterler arasındaki ilişkinin mahiyetine dair neredeyse hiçbir açıklamada bulunmamasına karşın, seyiriciyi de en az karakterler (ya da iki hayatlı tek bir karakter) kadar şaşkın ve kafası karışık kılmasına rağmen, bu filmi bu denli ilgili çekici hâle getiren şey ne olabilir? Bunun, Kieślowski’nin keşfettiği, adını koymaktan da geri durduğu bir devamlılık tipi olduğuna inanıyoruz ki o da “psişik devamlılık”tır. Bundan kasıt, filmdeki karakterlerin, somut eylemler, yani etki-tepki dinamiği üstünden birbirini belirlemesi değil, daha ziyade birbirini (mekânsal ve zamansal olarak uzak olsalar da) hâlihazırda ruhsal olarak belirlemesidir. Bu, tam da Kieślowski’nin ruhsallaştırdığı hâliyle duyu-motor şema olacaktır: Karakterler algılamaz, eylemez, ama hisseder, hissetmeyi kesmez ve hissettikleri de birbirleridir. Tam da bu nedenle Veronika yalnız olmadığını söyler ve Véronique, Veronika’nın yasını kendisi ölmüşçesine tutacaktır. Zaten bütün bir filmin, neredeyse reel anlamda “duygu yüklü” olması da bundandır: Duygudan başka hiçbir şey barındırmaz. Algılanan da eylenen de duygudur; bütün bir filmin imgesini halesiyle kaplar. Ve işte, biz de izleyici olarak karakterlerle aynı konuma yerleştirildiğimizden, ne hissedeceğimizi bilemediğimizden, filmi seyredebilir hâle geliriz. Karakterle değil, onun hâletiruhiyesiyle özdeşleştiğimizden, filmin seyri “kolay”dır: Neredeyse psikodinamik denebilecek bir doğrusallık ya da Véronique-Veronika doğrusu. Özetle, Wax’te konuşulmaması imkânsız bir diğer uç iş daha. Bullet’lar:

  • Çifte yeğinlik: His, açıklanamaz.
  • Küre ve dünya.
  • Ötekinin çeşitlemesi olarak kendilik.
  • Azla çok yapmak ya da minimalist maksimalizm.
  • Kompozisyon ve kromatizm.
  • Mikrokozmos: Kukla tiyatrosu.
  • Ruhsallaştırılmış duyu-motor şeması. 

Podcast Türkçe ve süresi 29:23

bölüm kapak tasarımı: Berk Özalp

benlik, Berk Özalp, film, Hasan Cem Çal, Krzysztof Kieślowski, podcast, sinema, The Double Life of Véronique, Wax