Deniz’in (Tortum) filmi Maddenin Halleri adlı filmini nasıl konumlandırmalı? En temelde kendi konu edindiği şey, yani bir süreç tarafından yutulan, soğrulan bir film olarak. Her ne kadar Deniz’in filmini, başlığının akla getirdiği gibi, maddenin dört farklı hâlinin bir tür alegorisi olarak okumak fazlasıyla tahrik edici (ve bir o kadar da sığ) olacak olsa da, film, maddeyi ve hâllerini, tekil hâllerin maddeselliğinden çok, her bir hâli kat eden ve onları ayıran oluş süreci üstünden, dolayısıyla neredeyse totolojik bir hâlde kavrar: Maddenin hâlleri, basitçe var oluş ve yok oluş çevrimine işaret eder, başka da bir şeye değil. Tam da bu nedenle film, aynı anda birden çok ölüm (ve yarı-ölüm ya da yarı-yaşam) içerir: Hastanenin yıkımı, ölü nesneler (plastik figürler), ölüm ile yaşam arasındaki bedenler (ameliyatlar), hatta ölüp de hastaneye musallat olmuş gibi duran yüzer-gezer kamera. Ama işte, Deniz yine de, tekrarlarsak, tüm bu ölümleri sayıp dökmekle de kalmayacak, fakat filme de bir ölüm biçecek, filmin konusu addettiği ölümü, diğer bir deyişle değişen, hâl değiştiren maddeyi filmin maddesinde de bularak filmi çözecek, karanlığa açacaktır: Piksel piksel dağılan film. Bu açıdan, Deniz’in filmi belki de Türkiye sinemasındaki en maddeci filmdir; öyle maddecidir ki filmin asıl konusu olan, hâl değiştiren maddeyi, bu fikri filmin üstüne kıvrıp filmin ölmekten başka bir kadere sahip olamayacağı bir cep yaratacak kadar ileri gider. Deniz’in sorusu şudur: Maddi bir perspektiften hâl değiştiren maddeden ibaret, insani boyutta ise ölüm demek olan bir süreç, bu çift yüzlü süreç, filmin maddesini de değiştirmeyecek, diyelim ki onu da öldürmeyecekse, film onunla ne yapsın ki? Bir filmcinin olduğu kadar bir tıpçının sorusu, estetik olduğu kadar klinik olan. Biz bu soruyu cevaplamadık Wax’te, ama dolandık etrafında, faniler olarak. Bullet’lar:
Podcast Türkçe ve süresi 29:56
belgesel film, Berk Özalp, Deniz Tortum, film, Hasan Cem Çal, madde, ölüm, podcast, sinema, Türk sineması, Wax
