Duncan Jones’un Source Code’u belli bir zaman protokolüne göre iş görür ki o da zamanın doğrusal kipinin dairesel bir devre içinde yutulması fakat aynı anda bu yutulan zamanın da sürekli çatallanması ve koşut, daha doğrusu birbirinden kopuk zaman hatları üretmesidir. Bakıldığında, film basit bir loop filmi gibi dursa da aslında karmaşıktır. İlkin loop eden doğrusal bir hat vardır ki bu, doğrusal olanın daireselliğine işaret eder: Simülasyonun zamanı. Ama aynı anda loop, her seferinde, doğrusal zamana etki ede ede yeni gerçeklikler yaratır ve bunlar da gerçekliği katlar: Gerçekliğin (simülasyon olarak) zamanı. Filmin sonunda bir gerçeklikte ölmüş olan karakterin diğerinde yaşıyor olması bir rastlantı değildir: Karakter (Colter) ki simülasyonda ölenleri kurtararak alternatif ve “herkesin yaşadığı” bir evren oluşturur ve görülesi, “nitelikli” olan da odur. Bu anlamda filmde arınma, katarsis (ölüm ve yaşam üstünden) çiftedir: Herkesi kurtarak ilk gerçelikte ölen Colter, tam da bu fedasıyla bir başka gerçelikte yaşar ve kendini kopyalar; hem de bilinciyle birlikte. Kuantum bilgisayarın “yan etkisi” budur: Simülasyonu her çalıştırdığınızda evren imal edersiniz ve bu bir çoklu evren skalasıdır; uçlarında herkesin öldüğü ve herkesin yaşadı evrenlerin bulunduğu. Dolayısıyla film, siber ve reel olmak üzere iki arınmayı haizdir ve böylece arınmayı arınmayla ilga eder: “Mutlu son” vardır ama yalnızca orijinali olmayan bir kopyanın kopyası olarak yani nihai ve mutlak olmayarak. İşte Wax’te bu filmi konuşma nedenimiz de tüm bu kaotik içeriği, Jones’un David Bowie’nin oğlu olması gerçeğiyle birlikte. Katarsisi doygunlaştırarak yok eden bir filmi konuşmamamız olası değildi. Bullet’lar:
- Küreselleşme ve imgesi: Melez-imgeler.
- Jeopolitika ve film biçimi.
- Zaman devreleri: Doğrusal olanın döngüselliği.
- Zaman devreleri: Döngüsel olanın doğrusallığı.
- Çoklu evrenler ve özyinelemeleri.
- Duncan Jones olmak.
- Zirvenin tercihi.
- Muhteşem serim.
Podcast Türkçe ve süresi: 44:35
Berk Özalp, bilimkurgu, Duncan Jones, film, Hasan Cem Çal, podcast, simülasyon, sinema, Source Code, Wax