Mimar ve tarihçi Jean-Louis Cohen’in mimarlık tarihine, sergilerine, eğitimine ve koleksiyonculuğuna yaptığı katkıları göstermeyi amaçlayan özel dosya üzerine.

Berin F. Gür’ün Routledge’dan çıkan kitabı üzerine.

« İki şehir birbirinden daha farklı olamazdı. Bununla birlikte, her ikisi de Jean-Louis’yi her zaman baştan çıkaracak bir vahşet ve incelik karışımına sahipti. »

Esra Akcan’ın milliyetçi projelerin ardındaki yapısal şiddeti görünür kılan ve mimarlık tarihinin metodolojik olduğu kadar etik perspektifini de genişleten kitabı üzerine.

“İnşa Edilmiş Coğrafyalar: Paulo Mendes da Rocha” sergisi, bilgiyi mekânda dağıtmak, kalkan balığı, “içeriden ve dışarıdan” bakabilmek ve cömertlik üzerine.

« Mesele ne gördüğümüzü sormak
ve mimarilere, pratiklere, mekânlara
ve insanlara biçim ve görsellik kazandırmak değil, onları nasıl gördüğümüzü sormaktı. »

Coğrafyalar/zamanlar arasında dolaşıp dönüşen fikirleri titizlikle izlemek ve tarihi geleceğe dönük bir perspektiften ilişkisel bir bakışla ele almak üzerine.

« [E]n göze çarpan siyasi projesi […] modern bir oluşum olarak ulus devleti sorgulamak ve ona meydan okumaktı. »

Modernitenin ruhu “en zengin, en temel ve en cömert biçimiyle” belki de “‘Öteki’nin farkıyla ilgilenmek”.

« [Jean-Louis] arkasında devasa
bir külliyat ve gelecek birkaç nesil boyunca derlenip anlamlandırılacak
bir miras bıraktı. »

« Elliden fazla kitap yayımlayıp alanında pek çok dönüm noktası niteliğinde serginin küratörlüğünü yapan, mimarlık arayışında bu kadar odaklanmış,
bu kadar üretken, bu kadar azimli birine hiç rastlamadım. »

Seminerler, dersler, sohbetler, yazışmalar, sergiler, konferanslar ve gelecek planlarıyla açılan kapılar
ile kesişen yollar üzerine.

Büyük hırsların yanı sıra küçük jestler…

Türkiye’de modern bir anlayışla üretilmiş ilk turistik tesislerden biri olan Yeniköy’deki Carlton Oteli yalnızca mimari bir yapı değil Türkiye’nin içinden geçtiği siyasal-iktisadi süreçleri yansıtan ve dışavuran bir yapıdır.

« Mimarlığı beşeri sınırlara hapsettik. Bu dar bakış açısından kurtulmak, mimarlığı daha geniş, varoluşsal bir perspektiften ele almak mümkün mü? Mimarlık evrene içkin olabilir mi? »

Türkiye’de görülen konuşan binalar olgusu belirli iktidar türlerinin sonucu olarak biçimleniyor. Nasıl ortaya çıkarsa çıksın, anlam denetimi belirli bazı örüntüler hâlinde tezahür ediyor.

Beatriz Colomina X-Ray Architecture
adlı kitabında, tüberküloz ve hastalığın temel teşhis aracı X-ışınının modern mimarlığı biçimlendirdiğini ileri sürüyor. Koronavirüs pandemisi mimarlık ve tasarımı nasıl etkileyecek; izleri mimarlıkta nasıl okunacak?

Doğal habitatı metropoliten apartman dairesi olan ‘playboy’ da bir avcıdır, ama asıl derdi tuzaktır ve en büyük arzu nesnesi dairenin kendisidir. ‘Playboy’ ve dergisi tümüyle mimarlıkla ilgilidir.

Mekâna dair eril geleneklerin
tekrar gözden geçirilmesi üzerine.

Van Eyck için özneler arası, nesneler arası ve kuşkusuz özneler ile nesneler arası öngörülmedik ilişki imkânlarını mekânsal olarak ortaya çıkarmak, mekân üretiminin işi.

Adorno’ya göre mantık, ilerleme ve evrensel özgürleşmeye dayanan Aydınlanma idealleri uygulamada başarısız oldu. Ne var ki bu başarısızlık eleştirel niteliklerini yok etmiyor.

Yeni Babil, kolektif ve açık mekânların vazgeçilmez olduğu, yeni bir tür insanın serpilebileceği bir mekân tasavvuru mu, yoksa ‘ikamet edilemez’ bir yer mi? Sonsuz özgürlük ve serbest zamandan oluşan bir ütopya mümkün mü?

Birbirine çok yakın, fakat farklı yerlerde konumlanan düşünürler dolayımıyla modernlik eleştirisi olarak mimarlık.

Coolidge Corner Theater’ın hikâyesi, sivil toplum bir kere direnmeyi kafasına koyunca nelerin mümkün olduğuna dair bir ders niteliğinde. Küçük bir mahalle sinemasının kente ve kentliliğe yaptığı büyük katkı ise esas konu.

« Biyografilerin az ve ürkek yazıldığı, söyleşilerin ise çok edepli yapıldığı bir yerde alışılmışın dışında bir metin… »

Bay Sonneveld’in ailesi için yaptırdığı ev, uluslararası üslubun bir örneği. Evin mimarlık tarihinde konumlandırıldığı yer tartışılabilir, öte yandan bir müze olarak modern mimarlığın ruhunu yeniden inşa ederek korumakta başarılı.

Osmanlı coğrafyasında yer alan
mimari mirasın daha iyi anlaşılarak, korunmasına yönelik çalışmalarda kullanılabilecek ve temel başvuru kaynağı olacak bir Gülsün Tanyeli kitabı.

Ne uzunlukta anlatılırsa anlatılsın,
“her hayat kısa” ve nasıl bakılırsa bakılsın “her insan görebildiğimizden çok daha fazla çelişki barındırıyor.”

Nasıl yaşamak istediğine dair çok net
ve radikal fikirleri olan bir işveren
Truus Schröder-Schräder, kalksın istenen duvarları hareketlendirebilen bir tasarımcı Gerrit Rietveld ve
bazı açılardan hâlâ avangard bir yapı.

« [B]u gül-mimarın merakları arasında mesela Léon Bakst’ın … sahne tasarımlarının geziniyor olabileceği
hiç akla gelmiş midir? Daha da uçarsak, kimi erken çizimlerinde sembolist ressam Gustave Moreau’dan bir hava bulunabileceği? »

100 yaşında bir mimarlık, tasarım
ve sanat ‘akımı’ bugün kime, ne anlatır? Kimilerine yapmakta olduklarının
meşru ve kaçınılmaz olduğunu, bazılarına ise yapmak zorunda kaldıklarının değiştirilebileceğini.

Kapitalizm, muhalif girişimleri bitimsizce temellük ediyor. Bu kapma makinesinden kaçış mümkün mü?

Her konuda olduğu gibi mimarlık üzerine de hayaller kurmak gerekmiyor mu? “Mimarlık tarihi zaten, birazdan da çok hayallerin tarihi değil mi? …
[Ö]nemli yapıları inşa edenlerin yanında çok acayip şeyler düşünmüş olanları da anlatmaz mı tarih?”

Kabaca 19. yüzyıl dönümü İstanbul’una
odaklanan Işıl Çokuğraş’ın kitabı,
bekâr odaları, meyhaneler
ve bu iki mekânsallığı birbirleriyle ilişkilendiren marjinalite kavramı etrafında gelişiyor.

X-ışınıyla, içerisiyle dışarısı arasındaki klasik ilişkiyi tersyüz eden yeni bir mimari kurulmuştur, bitmek bilmeyen görünmez akışı gözleyen sayısız ekranımızla birlikte bugün hâlâ içinde yaşamakta olduğumuz bir mimari.