fotoğraf: Yelta Köm, Berlin
Berlin Notları #16: Yataklar

Bu ayki Berlin Notları’nı uzun zaman önce fotoğraflamaya başladığım yataklara ayırmaya karar verdim. Sokağın ortasında tek başına duran, evden atılmış döşekler bunlar. Takip edebildiğim kadarıyla kimi zaman bu yatakları evsizler alıp sahipleniyor. Çoğunlukla çöpten farksızlar. İnsan nereye atar ki yatağını? O döşeklerin hepsi aslında birer fosil kalıntısı gibi; içlerinde barındırdıkları, üzerlerindeki izler… Kimi zaman şehirde yatay değil dikey olarak da yakalıyorum onları. Öyle zamanlarda çoğunlukla bir mesaj için arayüz oluyorlar.

Yatağın ne kadar çok önemi var değil mi hayatımızda; kişisel alanın en duru tanımı belki de, üzerinde en azından herkesin beş altı saat geçirdiği bir yatay düzlem. Mimarlık tarihçisi Beatriz Colomina, bir süredir bugün yatağın ne olduğunu daha ciddi düşünmemiz gerektiğini söylüyor.

Yataktan çalışanlar, hayatını yatağın içinde geçirenler, neredeyse tek yatağın sığdığı odalarda yaşayanlar ve niceleri. Hele bugünlerde her yerde pompalanan mikro barınma meselesinin de biricik taşıyanlarından biri. Kimi zaman konforsuz mekânları meşrulaştırma amacı: “Alt tarafı yatmadan yatmaya” geleceksin. Oysa öyle mi? Hiç yapmıyorum diyenler bile, yatağından iş mail’lerini cevaplıyor, sosyal medya hesaplarını kontrol ediyor. Colomina aynı zamanda uykunun, uyumanın günümüzde zor bir iş olduğunu söylüyor. Uykuya dalmak için kullanılan uygulamaları ve çalışma, yaşam temposunu da düşününce haksız sayılmaz.

Bu yataklar bana Berlin’in barınma problemini hatırlatıyor. Şehirde herkes ev arıyor. Önceki metinlerde çokça değindiğim gibi, az ev-çok talep denklemi halen devam ediyor. Berlin’in bu seksi ve fakir hâli de tam bu yataklarda vücut buluyor gibi geliyor bana. Garip bir gerilim var bu döşeklerde; son geceleri iyi geçmemiş, yarım kalmış bir tedirgin hâlleri var.

Bugün Berlin’de birinin yatağından kurtulması için onu ya atması ya birine vermesi, hadi yatak iyi durumdaysa da satması gerek. İlk seçenek o kadar kolay değil, her ne kadar sokaklar yataklarla dolmuş olsa da aslında yasal bir durum değil bu. Elden çıkaracağınız yatakları şehrin bazı bölgelerinde toplanan büyük geri dönüşüm merkezlerine götürmeniz ya da bedeli karşılığında gelip evinizden almalarını talep etmeniz gerekiyor. Bu süreçler öncelikli sebeplerinden biri sokakta karşıma çıkan yatakların.

Belki de kimi zaman sadece kötü anıları vardır yatağın ve terk etmesi gerekiyordur evi, kim bilir?

{tüm fotoğraflar: Yelta Köm, Berlin}

Berlin, Berlin Notları, çöp, kent, şehir, yatak, Yelta Köm