Felice Hapetzeder’in PASAJ İstanbul’da gerçekleşen Öteki Haritalar adlı sergisi, kentsel değişimi ritim, kimlik ve hafızayla ilişkisinde ele alan bir sergi.

« Modernleşmeyle değişen mimari bakış açısı bundan sonra kentleri nereye sürükleyecek, bu bilinmezlik içinde kentlerin kayboluşunu sadece seyredecek miyiz? »

Kentteki yaşam ve ekonomik akışları etkileyen müdahalelerin “bizi çepeçevre saran kent-derimizde” açtığı yırtıklar ile bu yırtıkların uzamsal, zamansal ve hukuki karşılıkları üzerine.

Emek öznesi ve çevresel dönüşüm…

Fırın Arma’nın paskalya çöreklerinden Cross Finger’ın sosisli sandviçlerine Kurtuluş’un öne çıkan bazı yeme içme mekânları, kozmopolit yapısı ve hareketli sokak yaşantısı üzerine.

Sokağı hem evin uzantısı hâline getiren hem de yarattığı ara mekânla sosyalleştiren sokakta oturma pratiği, mahalle sakinlerinin oturdukları
bölgeyi sahiplenmesine ve mekânlarına ilişkin daha çok fikir üretmesine
olanak sağlıyor.

Kentsel dönüşüm, güvenlikli siteler, hayatının faili olma hissini kaybetmek, doğayla doğrudan temas kuramaz
hâle gelmek ve belirlenemez
durumlarla spontane karşılaşmalara tahammülsüz bir sistem tarafından şekillendirilmek üzerine.

Yalnızlığın ve bir evde tek başına yaşamanın ekonomik zorluklarının üstesinden gelmek için iyi bir çözüme benzeyen ortak yaşama konutları,
Y kuşağını cezbediyor. Bu yapılarla vadedilen mahalle deneyimi olası mı?

İstanbul dahil sayısız kentin merkezinde iskeleti kalmış gazometreler, değerli konumları nedeniyle yıkılıyorlar. Oysa yok edilmek yerine mekân olarak yeniden kurgulanmaları sadece hafızayı değil yaşantıyı da zenginleştirebilir.

« Ağaç budamanın vazgeçilmez bir belediyecilik hizmeti olduğunu sananlar fena hâlde yanılıyorlar. Son on on beş yıldır hayatımıza giren bu kıyım,
başka pek çok şey gibi, önce masumane gerekçelerle ve daha medeni
ölçülerle başladı… »

Mimarlık ürünlerinin artık sadece parçaları mı korunacak? Bir zamanlar “kentsel anıt” sayılan Welbeck Caddesi Otoparkı’nın yıkım kararına ilişkin düşünceler.

Aynı anda hem çok fakir hem de çok zengin görünen, savaşın izlerini taşıyan, hüzünlü, bir o kadar da tanıdık bir şehir.

Aralık 2018’de yayımlanan “Bandersnatch”in mekânları, İngiliz modernist ve özellikle savaş sonrası brütalist mimarlığının niteliği olarak görülen ve Black Mirror’ın ana damarı olan kasvet hissine çok uygun.

İstanbul’un yeşil ve tarım alanları hızla yok olurken gıdaya erişim konusu da büyüyerek yeni tartışmalara alan açıyor. Kent yaşamında kaybedilen pratikler, dayanışma ağları ve yaşam biçimlerini geri kazanmak mümkün mü?

Ağırlıklı olarak güncel sanatçıların, şairlerin, akademisyenlerin, ilk kez buluşanların ve yalnızların uğrak yeri Urban Cafe’nin mermerdeki logosu ile tabeladaki logosu arasındaki farkların düşündürdükleri üzerine.

Hem yazarlığın hem de mimarlığın yeni ahlakı ile ilgili: “Ağ toplumunda bütün bağlantılarımız velinimet, dolayısıyla hiçbir karakter radikal bir eleştiriye veya redde maruz kalmıyor.”

« [P]ratiğin parçası olsak da içinde lale satılan çiçek pazarının ‘kare kare’ çiçekçi kutularıyla, yıllardır yerinde duran ağaçların yerdeki ‘kare kare’ lale dolu saksılarla yer değiştirmesinin anlamını okuyabiliyoruz. »

Yenilendikten sonra, olumsuz çağrışımlardan kurtulmak için ismi Orchid Village olarak değiştirilen Mardyke konut projesini mekân olarak kullanan iki film üzerine.

Yuva, mahalle dediğimiz ve sorgulamadan kendi parçamız gibi algıladığımız mekânların “eskisine benzer, plastik bir paralel evrene” dönüştürülmesi ve bellek kaybı üzerine.

Coolidge Corner Theater’ın hikâyesi, sivil toplum bir kere direnmeyi kafasına koyunca nelerin mümkün olduğuna dair bir ders niteliğinde. Küçük bir mahalle sinemasının kente ve kentliliğe yaptığı büyük katkı ise esas konu.

Yıkılmayı beklediği yıllarda Heygate’i mekân olarak kullanan iki filmin sosyal konut ve sakinlerine bakışı üzerine.

Sosyal konut projelerinin başarısızlığını yoksullukla ilişkilendirmek yerine projelerin tasarımıyla ilişkilendirmek, kabul edilmeli ki artık hayli basmakalıp bir yargı. Sinema, bu basmakalıp yargıyla ne türden bir ilişki kurar?

Yıkarak inşa etme durumu İstanbul’da orta ve üst sınıfın ikamet ettiği pek çok semtte yoğun bir şekilde yaşanıyor. Çıkmacı piyasası epey hareketli.
Birinin çöpü diğerinin hazinesi.

Kent, insanların kendilerini buldukları koşullar altında ortaya çıkan kolektif bir imalat; etkisi her zaman tekinsiz.
Bu etkinin Kafkaesk bir yabancılaşmaya dönüşmesiyse bugüne ilişkin bir durum.

Fransız ulusal demiryolu sistemi için onarım ve üretim yapan Arles’daki fabrikaların boşaltılmasıyla atıl kalan sanayi sitesi, Luma Vakfı tarafından
bir sanat kampüsüne dönüştürülüyor.

Belleğin giderek yok olduğu Beyoğlu’nda gerçekleşen iki sergi, değişimin travmatik olduğu zamanlarda, belgeye ne kadar ihtiyaç olduğunu ve belgelemenin bir direniş biçimine dönüşebileceğini gösteriyor.

Markus, fikirlerin havada uçuştuğu öğrenci evine günün birinde leş gibi kokan kullanılmış kamyon brandasıyla gelir ve alternatif hayatlarıyla sermaye birikimi, meta üretimi ve girişimcilik arasında hiçbir çelişki görmeyen Freitag kardeşlerin marka hikâyesi başlar...

Mahalle bir dekor değil. Sürekli değişir. İnsanlar gelir geçer. Dükkânlar açılır kapanır, eğilimler değişir.

Yaratıcı şehir kültürü vitrinde tüketici kullanımına açar, sermayeyi kalkındırır.

Yemeğin, kimlik ve aidiyet meselelerindeki yeri üzerine.

Bağdat Caddesi’ndeki birikememe olgusu hem var olanın neredeyse esamesi kalmayana dek süpürülmesine varacak kadar güçlü, hem de yeniye
ve moderne olan ilginin bir göstergesi olarak tezahür etmekte.

Kentsel mekânın dönüşümünü
ve aktörlerini araştıracak bir dizi.