X-X Soru Cevap
“Birlikte talep edersek değişimi başlatabileceğimize
dair bir işaret”

Daha yaşanabilir bir kente ulaşmak için kentin en küçük birimi sokaktan yola çıkan Sokak Bizim Derneği, değişim yaratabilmek için yaratıcı ve katılımcı yöntemler uyguluyor. Otomobil odaklı değil insan odaklı kentler için çalışan bu sivil toplum hareketini, derneğin yönetim kurulu başkanı Arzu Erturan’a sorduk.

“Kaldırım Nerede” ile çok başarılı bir etkileşim yarattınız. Projenin şu anki son hâlinden biraz bahseder misiniz?

“Kaldırım Nerede?” kampanyasına gerçekten tüm Türkiye’den ilgi oldu çünkü bizce kaldırımda güvenli ve konforlu yürüyememek bütün şehirlerde herkesin ortak sorunu. Bu ortak sorun devam ettikçe de kampanya devam edecek diye düşünüyoruz. Aslında kampanya ilk olarak Nisan 2013’te başlamıştı, Ocak 2018’de yeniden başlattığımız hâli kampanyanın haritalı ikinci versiyonuydu, hâlâ da devam ediyor. Belki üçüncü bir versiyon hazırlayıp bu durumu belediyelere doğrudan ileten bir sistem hâline getirebiliriz diye düşünüyoruz. Çünkü en son kampanyada Twitter üzerinden belediyeleri etiketleyen paylaşımlar daha çok cevap aldı ve hatta bazı sorunlar ilgili birimler tarafından düzeltildi. Şimdiye kadar 600’ün üzerinde paylaşım oldu ve bunlardan 5-6’sının değiştiğine dair paylaşımlar da aldık. Bu belki sayısal olarak küçük gelebilir ama birlikte talep edersek değişimi başlatabileceğimize dair bir işaret bizce.

İnsanlar üzerinde yarattığınız, yaratmaya çalıştığınız farkındalık sizce neye evrilecek? Kısa vadede toplumsal veya yönetsel beklentileriniz neler?

Biz kentlerde insan önceliğinin kaybedilmeye başladığına dikkat çekmeye çalışıyoruz. Otomobil odaklı kentlerimizde yayaların bir kentte var olma çabalarını, bisikletlilerin ulaşımda “Biz de varız!” mesajlarını daha görünür kılmak lazım. Daha insan odaklı bir kent ve ulaşım istiyorsak da çözümün karayolu yatırımları değil, sürdürülebilir ulaşımda aranması gerektiğine dair farkındalık oluşturmak hedefimiz. Aslında beklentilerimizin kısa vadede gerçekleşmesi özellikle de İstanbul gibi bir şehirde mümkün değil. Kısa vadede en büyük beklentimiz ilçe ölçeğindeki farklı paydaşlarda farkındalık yaratmak olabilir çünkü bir soruna dair farkındalık olmadan onu düzeltmeye dair harekete geçmek zor. Bu nedenle kentliler, sivil toplum ve yerel yönetim düzeyinde bu farkındalığı oluşturmak için daha küçük ölçekten, hatta sokaktan ve mahalleden başlamayı hedefledik. Bunun için de sivil toplum olarak bir araya gelerek tabandan hareketi başlatıp yönetimleri sürece dahil etmeye yönelik çalışmalar yapmaya gayret ediyoruz.

Sokağına sahip çıkmak isteyen bir vatandaş ne yapmalı?

Sokağına sahip çıkmak isteyen bir vatandaşın işi zor. Tek başına bir değişim yaratmak pek olası değil çünkü, ama bunun için sokaktaki komşularla bir araya gelmek, muhtarla, mahalledeki derneklerle vb. iletişime geçmek ve birlikte hareket etmek işe yarayabilir. Çünkü bir değişim istiyorsak, bunu hep birlikte başarabiliriz.

Sokakta iyileşme gözlemlediğiniz başka vakalar var mı?

Sokakta iyileşme derken daha insan odaklı olması, yayalara güvenli bir alan sunması, sokaktaki etkileşimin artması ve sokağın daha yaşanabilir bir yer hâline gelmesini kastediyoruz. Bu noktada olumlu örnekler var ve sevindirici şekilde artıyor. Artık yerel yönetimler kent merkezlerinde yayaların rahat ve güvenle yürüyebileceği yayalaştırılmış sokaklar üzerine çalışmaya başladı. Veya yaya erişilebilirliğini artırmaya yönelik fiziksel düzenlemeler yapan belediyeler de var. Bizim insan odaklı sokaklara yönelik farkındalık oluşturmayı hedefleyen “Ayda Bir Gün Sokak Bizim” etkinliğimiz sonrasında da bazı belediyelerin daha yaya dostu sokak düzenlemeleri yapmaya başladığını gözlemledik, ki bizce çok olumlu bir adım. Kadıköy Caddebostan’daki İskele Sokak, Şişli’deki Atiye Sokak ve Abdi İpekçi Caddesi, Sinop’ta Sakarya Caddesi bunlara örnek gösterilebilir. Yerel yönetimlere bunun kent için ne kadar önemli olduğu fikrini vermek bazen kalıcı iyileştirmeler yapmayı sağlayabiliyor.

“Ayda Bir Gün Sokak Bizim” etkinliğinden
{fotoğraflar: Sokak Bizim arşivi}

Sokak Bizim Derneği, Studio-X Istanbul, Studio-X Soru Cevap, X-X Institute, X-X Soru Cevap