Sezon finali: Koronavirüs, pandemi,
Çin, Amerika’daki sokak çatışmaları ve başkanlık seçimi başta olmak üzere 2020 yılında Adaptasyon’da konuşulanların bir değerlendirmesi.

İhtişamlı günlere dönme sözü veren Trump’tan sonra, saygıdeğer konuma dönüşü vadeden Biden’ın dönemi başlıyor. Amerika’da arzulanan yenilenmenin bilindik yöntemlerle gerçekleşmeyeceği ise kesin.

2010’larda çatallanan gerçeklik algısı artık yarıldı. ABD’de seçim sonrası geçiş dönemi bir bayrak devri süreci olarak yaşanmayacak. Trump takipçilerini hızla kendi medyasına taşımak derdinde.

Amerika’nın seçimi sonuçlandı. Ülkenin yarısı sokaklarda dans etti. Diğer yarısı ise şarjörleri doldurmuş bekliyor. Durum yine de çok kötü değil ama ülkenin genç ilericilerine yürütme yolu açılmaz ve yok sayılırlarsa eğer...

Amerika’da altmış milyon kişi oyunu kullanmış durumda. Erken kullanılan oyların çoğunun Demokratlara gideceği düşünülüyor. Sayım süreci bu kez farklı yaşanacak. Akıllarda pek çok soru var.

Dünya tarihine etki edecek ABD başkanlık seçiminin sonucunu belirleyecek oy yasadışı diye dışlanan Latin kökenlilerden mi; büyük protesto gösterilerinin öznesi Siyahlardan mı; yoksa Asyalılardan mı çıkacak?

İyileşmesini bir mucize olarak sunan Trump, dindarların oylarına odaklanmış durumda. Bir yanda hayat memat meselesine düşmüş Amerika dururken, din başkanlık seçimini nasıl etkileyecek?

Başkan nihayet salgına yakalandı. Bu durum, seçime kadar onun hakkında yapılacak haberlerin yayın sürelerini uzatacak ve belki destekçisi olmayanları bile bayrağın etrafına toplayacak.

Cumhuriyetçiler, kürtaj karşıtı bir yargıcı onaylayıp, bir an önce atamak derdinde. Milyarder başkanın uzun yıllardır vergi ödemediğini umursayan da yok gibi. Başkanlık münazarasında Biden’ın taktiği ne olmalı?

İkonlaşmış bir yüksek yargıç ölür. Seçimle iç içe girmiş bir yeni yargıç atama sürecine geçilir. Partiler arası meydan muharebesi bütünüyle liberal ile muhafazakârın savaşıdır artık.

Popülistlerin teknoloji ile imtihanı
bu seçimde de iyi giderken,
eski Amerika hâlâ 2016’nın bazı hatalarını tekrarlıyor.

ABD’deki sokak çatışmaları devam ediyor. Cumhuriyetçi Parti’nin başkanlık adayının geçmişte askerler hakkında söylediklerinin basına sızması subayları rahatsız ederken, Demokrat Parti’nin adayı rekor düzeyde bağış topladı.

Cumhuriyetçi Parti Kongresi,
çok ateşli taraftarlarla doluydu. Kongre, hayranlara eğlenceli bir seçki sundu. Saray’daki son sahneyle de tamamlandı.

Demokrat Parti ve Cumhuriyetçi Parti’nin art arda gerçekleşen ulusal kongreleri ve yaklaşmakta olan 2020 ABD başkanlık seçimi üzerine.

Al-sat uygulamaları son aylarda tavan yaptı. Cazip sesler ve görsellerle tasarlanmış bu uygulamalarda renkler, rakamların yerine geçiyor. Evlerinde eşofmanla oturan yeni kullanıcılar bilmedikleri piyasalara yön veriyor.

Bir yanda kurmaca ilişkiler ağlarını ‘açığa çıkarma’ iddiasında anonim mecralar, diğer yanda kurumlaşmış
ve ‘saygı duyulan’ yayın kuruluşları var. Her iki tarafın alıcıları ise giderek birbirinden uzaklaşıyor.

Devletin, önümüzdeki yıllarda ABD’de devleşeceği kesin. Tepedeki teknoloji şirketlerinin akıbeti, gelir dağılımındaki eşitsizliğin nasıl çözüleceği ve başkanın kim olacağı ise henüz bilinmiyor.

Bu yıl olimpiyat oyunları yapılamadı. Onun yerine kılıçlar kalkanlar eşliğinde ayrı bir tezgâh tertip ediliyor. Dünyanın dört bir köşesinden tektipçiler birbiriyle yarışıyor. Umut bol renklilerde.

“Anı Yaşayın” sloganı üzerine kurulu TikTok Hindistan tarafından yasaklandı. Amazon çalışanlarından bu uygulamayı silmeleri istendi. Çok kutuplu yeni dünya düzenine hoş geldiniz!

İflaslar, depresyonlar ve bilumum belirsizlik, ahlak konusuna tavan yaptırdı. Ahlak bir can simidi mi yoksa kof bir yama mı?

Basit ve ulaşılabilir hoşnutsuzluk ifadelerine, sırf son harf kuşağının oyuncakları olarak bakılamaz. Hatta katılımcı demokrasinin öncüleridirler.

Wall Street’teki boğanın etrafına
etten duvar örüldü. Kristof Kolomb heykellerinin kafaları söküldü.
Trol şebekelerinin Twitter hesapları kapatıldı. Kim ördü, kim söktü
ve kimler yerlerinden edildi?

Değişime imkân verenlerle değişime karşı olanlar arasındaki kutuplaşma, salgın ve sokak protestoları döneminde artıyor. Durumdan en çok şikâyet edenler değişim karşıtları da olabiliyor.

Bir adamın ensesine dizini bastıran “kamu görevlisi.” Nefes almak için
dokuz dakika çırpınan, sonra ölen adam. Ve ülkenin onlarca kentinde çıkan isyan.

Çin Ulusal Halk Kongresi’nin yıllık toplantısında ülkenin istikameti belirginleşiyor. Çin, egemenleri rahatsız etmekten çekinen kimliğini bir tarafa bırakarak yeni bir role hazırlanıyor.

Devlet, piyasa koşullarını belirleme gücünü artırıyor, işsizliğe çare bulmaya çalışıyor. Öte yandan işsizlik artışını durdurmak ve iş yaratmak iki ayrı mesele. Bu seferki krizi farklı kılan ne?

Çalışma hayatının dinamiklerinde ve ‘çalışanın fizyolojisinde’ kartlar yeniden dağıtılıyor. Mimariden happy hour’a, değişecek olanlar geçici mi; yoksa salgın öncesi gidişatın sonuçları mı?

Karantinadan çıkarken kutuplaşma kendini yine gösteriyor. Amerika, “bütün dükkânlar hemen açılsın” diyenler ile “vaka kalmayıncaya kadar evde kalalım” diyenler arasında sıkışmış bir yerde.

Cep telefonlarının COVID-19 salgınında temas izleme için kullanılması gündemde. Siyasal, ekonomik ve kültürel farklılıklar, isteğe bağlı kullanılacak bu teknolojiye uyumu
nasıl etkileyecek?

Salgın, büyüme üzerine kurulu
bütün sistemi şu an için durdurdu. Ekonomik daralma kimi daha fazla etkiler; hangi yeni akımlara
olanak sağlar?

İki yıl önce “Başka bir hayatta görüşmek üzere” diyerek Adaptasyon’a süresiz ara veren Mahir ve Onur, koronavirüs pandemisiyle birlikte başlayan ‘başka bir hayat’ı konuştu.

Bir virgül ya da nokta koyma programı: “Başka bir hayatta görüşmek üzere,” diyor Mahir ve Onur.

Dünyanın iki yakasından iki insanın,
iki haftada bir, dünyayı yorumladığı bir podcast Adaptasyon. Bu bölümde yedi yılda yapılmış olan ve onlarca konuk da içeren 180 saatlik kayıt arasından bazılarının altı çiziliyor.

Bir fonksiyonu en aza indirgerken diğerini gazlamak —aradaki makası açmak— teknoloji/ekonomi hikâyemizin omurgasını oluşturuyor. Bu faaliyetlerin toplamı, şişirilmiş şirketlere ve otoriter politikalara dönüşüyor.

Kafayı kes bedene yapıştır videoları yapay zekâ ile bir tanıştı pir tanıştı.
Tek tuşla herkesin postuna bürünebilir, ‘kendi’ filmimizde oynayabilir hâle geldik. Sorun, artık insanları gerçek olanın yalan olmadığına ikna etmek!

Amazon kasiyersiz ilk dükkânını açtı. Nakit yok, kredi kartı yok. Ekmeği, peyniri çantasına koyan çıkabiliyor. Simbiyotik ilişkiler hız kazandı.
Artık tüketim, ele tutuşturulan
bir fişle sonlanmayacak.

Bu hafta öğrendik ki, kullanımda olan mikroçiplerin hemen hemen hepsi defoluymuş. Bütün cihazlarımızın beyni deliklerle doluymuş. Sadece bir güvenlik skandalı mı; yoksa çok daha fazlası mı?

Her aralık sonu olduğu gibi
üçer konuyla yıl değerlendirilmesi.
Yıl, sessizliği kıranların yılı.
Kral kim; nesnel mi, öznel mi?

Yaşam biliminin artık laboratuvarlardan çıkıp, taşınabilir bilgisayar boyutunda bir düzeneğe sığmasına tanık oluyoruz. Orkan Telhan’la biyoteknoloji üçlemesinin sonuncusunda Mikrobik Tasarım Stüdyosu üzerine söyleşi.

Üç harflilerin en korkulusu GDO’ların sırlarını meydana çıkaran biyoteknoloji podcast serisinin konuğu yine
Orkan Telhan. Şekerden üretilen plastikten ‘insan gen-etiğini’ değiştirmeye kadar pek çok konu.

Adaptasyon’un bu bölümünün konuğu Orkan Telhan. Gıda tasarımının biyoteknoloji içerisindeki yeri, Telhan’ın muz ve simitle yaptığı çalışmalar, maya ile fermantasyonun geleceği serinin
ilk bölümünde öne çıkan konular.

Görgü tanıkları, kamera kayıtları, cinayet aletleri fazlasıyla mevcut. Nerede, ne zaman, neyi,
kimin yaptığı gün kadar aşikâr.
Neden ise yok. Peki, neden olmaması anlamlandırmaya engel mi?

İnsanın herhangi bir etkiye verdiği tepkiyi gösteren veya simgeleştiren kaydedilmiş görüntülerin genel adı “reaksiyon videoları.” Yıllardır revaçta olan bu paylaşım şeklinin geçmişi, bugünü ve geleceği üzerine.

Irma kasırgasına atılan kurşunlar
ne kadar işler bilinmez ama nükleer
bir saldırının içimize işlememesi imkânsız. Üst-Kore’nin asi genci, saç tıraşından aldığı güçle, beyaz mantar bulutu misali tütüyor. Haklı olabilir mi?

Kitle turizmi, doğal/kültürel dokuların paket programlaştırılıp alıcıya sunulmasıyla başladı ve teknolojinin eşleştirme meziyetinden yararlanarak, kişisel maceraperestliğin telefon ‘app’lerine indirgenmesiyle sürüyor.

Sızdıranlar, ispiyoncu mu halk kahramanı mı? Niye bu kadar sayıları arttı? Sızmamış haber hâlâ haber midir? Veyahut herhangi bir bilginin değerini ne belirler: İnsanlığa verdiği gaz mı; insana verdiği haz mı?

Kripto-holiganlık ne demek?
Devletlerin kriptolara tavrı nasıl?
Bankalar işsiz mi kalacak?
En elzem soru:
Bu değerler daha ne kadar yükselecek?

Para birimlerinin halka arz süreci
ve yeni birimlerin kendilerini öncekilerden ayrıştırma çabaları...
Bir yanda ölü başkanların resimlerini taşıyan bilindik paralar, diğer yanda mucidi takip edilen görünmez paralar.

Para üretimi artık bankaların tekelinde değil. Hatta bitcoin, ethereum
ve diğer kripto paralar toplam
yüz milyar doları aşan piyasa değerleri sayesinde dünyanın en büyük bankaları ile yarışır hâldeler.

ABD federal hükümeti Paris Anlaşması’ndan çekildi. Dünyanın geri kalanı ise, “durmak yok, yola devam” dedi! Lidersiz hareket olur mu?
Küresel ısınmaya karşı küresel karar almak mümkün mü?

Etraf adblock kaynarken sosyal pazarlamanın artık temel taşı, tesiri yüksek insanlar. Yaşam tarzı kataloğu şeklinde yaşayan ve yaşatılan bu ‘influencer’lar, isimleri, cisimleri belli, sosyal ayak izleri çok geniş fenomenler.

Karşıtları tarafından tatlı su Katoliği olarak nitelenen Francis sonunda bütün fikir önderlerinin tartışılmaz durağı TED’e uğradı. Neden koca Papa TED’e konuşuyor? Zamana ayak uydurmayan dinler yok olmaya mahkûm mu?

Bu ülkenin hiçbir seçim bölgesinde herhangi bir sorun yaşanmadı ve 
halk sükûnet içinde anayasa değişikliği için oyunu kullandı. Sonuçlar açıklandı. Şimdi uyuyabilirsiniz. İyi geceler. 
Ve bol şanslar.

Mekânlar kapanınca, masalar toplatılınca, sponsorlar kaçıp hoparlörler susunca ve sokaklar da boşalınca geriye bir adam ve bir kulaklık kalır. Türkiye’nin en özel DJ’i, dinlemenin nasıl bir şey olduğunu anlattı.

Dünya Hikâye Anlatma Günü vesilesiyle anlatılar gözden geçiriliyor: Siyasi liderlerden uluslararası şirketlere
iyi bir hikâyesi olmayan ‘şey’ kalmadı.
Tüm teknolojik gelişmelere rağmen, hikâyeler nasıl daha da önem kazanıyor?

Bu haftaki konuklar, “Olmaz Öyle Saçma Şey!” adlı YouTube kanalı aracılığıyla sinemaya dair hurafeleri çökerten
İlker Canikligil ve Nazım Yılmaz. Nasıl Oscar kazanılır öğrenmek için, 2017’nin bu kült video serisini izlemek lazım.

Nispeten yaratıcı bir alanda çalışan biri, iyi de bir geliri varsa niye işini bırakır
ve yeni serüvenlere açılır?
The Almost Impossible Thing başlıklı kitabı Nisan başında çıkacak olan
Başak Ağaoğlu anlatıyor.

Yeni Amerika’da rüzgâr gibi geçen
bir hafta sonrası, Adaptasyon’un konuğu Onur Sönmez. Zor zamanlarda, akıl sağlığını korumak için ne yapmalı? ABD’de havalimanlarında neler oluyor? Otomobil teknolojisi nereye gidiyor?

Hava durumu, artık resmi kanalların ve ana medyanın tekelinde değil. Bağımsız ölçüm, metin ve görseller yaşamın vazgeçilmez parçası oldu. Havatrakya portalının kurucusu ve admin’i
Berk Özbil, Adaptasyon’un konuğu.

Artık neredeyse diğer yılların bile
tecrit edeceği, kendi başına bir
karakter hâline gelen ‘the 2016’ bitti. Dünyanın bu son dönüşünden büyüklü, küçüklü birkaç hikâye toparladık.
Ortak tema: güç, sürat ve hâkimiyet!

Her gün hayatımızdan akan milyonlarca veri sonunda olacağına vardı. Dijital gürültünün son noktası: sahte haberler. Gerçek kaymasının travmaya yol açtığı bugünlerde problemin kaynağı
bu haberleri yapanlar değil, yayanlar.

Doların ulaşılmaz statüsü sayesinde, Amerika dünyaya verdiğinden daha fazlasını almayı becerebiliyor. Bu çıpayı çıkartıp bilinmeyen sulara yol almak mümkün mü? Şehir devletlerinden bu yana paranın kısa tarihine bakış.

Amerikan medyasının liberallerden
yana taraf tutmasının sonu, başkanlık seçimleriyle birlikte geldi. Geleceğe değil, günümüze ayna tutan Black Mirror dizisi özelinden, Trump sonrası hâl
ve gidişata dair genel bir bakış.

Vatandaşlar kızgın, yüz binlercesi
“istifa et” diye toplanıyorlar.
Başkan “kendimi affedemiyorum” diye sesleniyor: Ama nafile… “Git, git artık git!” sesleri arttıkça artıyor.
Güney Kore ve başkanı üzerine…

Gerçek, gerçekliğin simülasyonundan ayrılamazsa, garip şeylerin içine düşülmüş demektir. Alışkanlıkların yapboz olduğu, teamüllerin anlamını yitirdiği, iletişimin kutsallığının sıfırlandığı durumdan nasıl çıkılır?

Gece otoyolun kenarından ansızın çıkıp elinde levye, size doğru koşturan
bir palyaço görseniz korkar mısınız? İşte bütün batı dünyası da korkuyor, hatta huzuru sağlamak için mücadele timleri bile kuruluyor.

Fikir çatışmasını baypas geçen
başkan adayı tartışma programları, artık bir çemkirme pistine dönüşmüş vaziyette. Donald Trump’ın, ABD’nin nükleer gücünün tek hâkimi olacak
olma ihtimali dehşet verici.

Bu haftanın konusu, yüksek gelir saplantısı ile ‘eski günler geri gelecek elbet’ beklentisi arasında sıkışmış perakende alanları. Ana caddelerdeki boş dükkânlar niye boş kalıyor da,
bir türlü dolmuyor?

Jiping Wang yapımı iPal, San Jose’deki robotik fuarında dikkatleri üzerine çekti. 91,5 santim boyunda ve göğsünde tablet bilgisayar taşıyan robot üç-sekiz yaşları arasındaki çocukları oyalama konusunda ustalaşmış.

ABD’de siyahların polis tarafından öldürülme anı kayıtları çoğaldıkça, bunları kim, hangi yöntemle çekiyor ve nasıl dağıtıyor soruları öne çıkıyor. Kitlesel isyana meydan verecek güçte olan tapelerin hakikat içerisindeki yeri.

Avrupa ve Amerika’daki mahkemeler, finans ve teknoloji şirketlerine
milyar dolarlık cezalar yağdırmaya devam ediyor. Yeni sürüm ticaret antlaşmaları, vahşi batının iki yakasını bir araya getirebilecek mi?

En son moda startup’lar, başka türlü ilgin-alakan olmayan bir davacıya mali destek sağlayarak, olası tazminattan bir pay elde etmen için sana aracı oluyor. Peki, kimi ‘destek’leyeceğine nasıl karar vereceksin?