Vorras, farklı nesillerden İranlı grafik sanatçılara ait çağdaş afiş tasarımlarından bir seçki sunuyor. Farsça tipografinin cazibesini günümüze taşıyabilen bir kuşağın hikâyesini anlatan sergi, Abu Saeed Eskandari küratörlüğünde ve Studio Pul işbirliğiyle, Bant Mag. Havuz’da izleyiciyle buluşuyor.

120 yıl önce Mirza Reza Kalhor (1829–1892) nestâlik kaligrafi stilini litografiye [taş baskı] uygun kullanmaya başladığında, belki de bilinçli olmadan, iniş çıkışlarla ilerleyecek bir akımın temellerini attı. Böylece yıllar geçmesine rağmen hâlâ İran grafik tasarımının gündeminde olan ve İran çağdaş tasarımcılarının en önemli uğraşı haline gelen Farsi tipografinin doğuşuna sebebiyet verdi.

18. yüzyılda Linotype İran’a geldiğinde, Farsi yazının kendine has özeliklerinin bu tekniğe nasıl adapte olacağı merak konusuydu. Metal harf dizgisi kullanılan Linotype tekniği, Latin alfabesi gibi ayrık harflerden oluşan yazılı diller için uygundu; fakat Arap alfabesi kullanan diller bu tekniğe adapte edilirken estetik gelişimleri aksıyordu. Bu problem, sayısal tasarımın gelişmesi ve İran’ın dördüncü nesil tasarımcılarının, özelikle de Reza Abedini’nin araştırmalarıyla çözülmeye başlandı. Aslında sorun yazının doğasında değil, yazının kullanım biçimindeydi; yazı, doğaçlamaya açık ruhuna uygun kullanılmalıydı. Bu yeni teori, İran’da kaligrafi ve grafik sanatında sıkça yanlış anlaşılmaya sebep olan eski bakışı reddediyordu. Kaligrafi, kutsal metinlerde ve dini mimaride kullanıldığı için ideal kabul edilmiş ve dokunulmaz hâle gelmişti. Bu durum, gün geçtikçe Farsi yazısına muhafazakâr bir görünüm ve dinsel bir boyut yükledi.

Son yirmi yılda ise, bazı grafik sanatçıların çabalarıyla Farsi yazı toplumun gözünde sekülerleşti ve çağdaş ihtiyaçları karşılayabilen bir yazı haline geldi. Bugün hat sanatçıları ile karşılaştırdığımızda, çağdaş dönem tasarımcıları Farsi yazısının sadık mirasçılarıdır.

Tasarımcılar: Reza Abedini / Mehran Zamani / Bijan Seyfouri / Mehdi Saeedi / Morteza Mahallati / Cassra Abedini / Mohammad Khodashenas / Iman Raad / Farhad Fozouni / Peyman Pour Hossein / Shahrzad Changalvaiy / Homa Delvaray / Reza Babajani / Sam Keshmiri / Mojtaba Adibi / Ali Asali / Masoud Morgan / Abou Saeed Eskandari / Aria Kasaei

Küratör: Abou Saeed Eskandari

Sergi: 27 Ocak–8 Şubat 2018, Bant Mag. Havuz, İstanbul

Panel: 27 Ocak 2018, Cumartesi, 18:00, Bant Mag. Havuz / Bina

Organizasyon: Studio Pul